Pomnik Poległych Żołnierzy Wojsk Balonowych
O pomniku
Po 81 latach na swoje dawne miejsce w parku miejskim na Bydgoskim Przedmieściu powrócił Pomnik Poległych Żołnierzy Wojsk Balonowych. Monument, zaprojektowany przez mjr. Michała Kamieńskiego, wzniesiono pierwotnie w 1937 roku z inicjatywy żołnierzy 1. Batalionu Balonowego w Toruniu. Upamiętniał on baloniarzy poległych w 1920 roku podczas wojny polsko-bolszewickiej. Charakterystyczna rzeźba przedstawia orła z rozpostartymi skrzydłami, trzymającego w szponach Krzyż Virtuti Militari. Choć oryginał został zniszczony przez niemieckiego okupanta jesienią 1939 roku, pomnik odbudowano i uroczyście odsłonięto w 2020 roku w setną rocznicę „Cudu nad Wisłą” oraz powrotu Torunia do macierzy.
Podczas uroczystości głos zabrali przedstawiciele władz oraz organizacji zaangażowanych w projekt: prof. Krzysztof Mikulski (Prezes ToMiTo), dr Jarosław Szarek (Prezes IPN), Prezydent Torunia Michał Zaleski, Wicemarszałek Zbigniew Sosnowski oraz Andrzej Szmak, Przewodniczący Komitetu Odbudowy Pomnika. W swoich przemówieniach przybliżyli oni historyczny wkład wojsk balonowych w zwycięstwo 1920 roku i wskazali na monument jako kluczowy punkt pamięci o lotniczych tradycjach miasta. Najbardziej wzruszającym momentem było symboliczne przecięcie wstęgi, którego dokonała Jolanta Przybylak, wnuczka Stanisława Kołodziejczaka, żołnierza wojsk balonowych.
Inskrypcja
POLEGŁYM ŻOŁNIERZOM WOJSK BALONOWYCH 1937 PPOR. OBS. BAL. BRONISŁAW LUBAŃSKI PCHOR. OBS. BAL. STANISŁAW NOSSEK KPR. JERZY JACKOWSKI ST. SZER. FRANCISZEK ADAMSKI SZER. STANISŁAW BŁASZCZYK SZER. SYLWESTER DRÓBKA SZER. SZYMON FAJGENBLAT SZER. JAN KOSTÓJ SZER. JÓZEF KRZYŻANOWSKI SZER. STANISŁAW MAJEWSKI POLEGLI ZA OJCZYZNĘ 1920 PPOR. OBS. BAL. INŻ. EDWARD SACHS PCHOR. OBS. BAL. ZYGMUNT PĄGOWSKI KPR. ZYGMUNT KAMIŃSKI ST. SZER. WACŁAW ANTKOWIAK SZER. JÓZEF ROBAK SZER. JÓZEF SZAFRAŃSKI SZER. IGNACY TOMASZEWSKI SZER. TADEUSZ WOJCIECHOWSKI SZER. WŁADYSŁAW ŻABA SZER. TOMASZ ŻARSKI POLEGLI ZA OJCZYZNĘ 1920
