Pomnik Stanisława Moniuszki

Stanisław Moniuszko ur. 5 maja 1819 r. w Ubielu, zm. 4 czerwca 1872 r. w Warszawie.

Upamiętnienie Stanisława Moniuszki w Toruniu posiada niezwykle barwną i wielowątkową historię, która łączy okres międzywojenny ze współczesnością. Choć obecny monument zdobi miasto od 1986 roku, tradycja honorowania tego wybitnego kompozytora i pedagoga sięga początków II Rzeczypospolitej. Pierwszy pomnik został odsłonięty 21 maja 1923 roku w Parku Miejskim z okazji I Zjazdu Pomorskiego Związku Kół Śpiewaczych. Powstanie monumentu było możliwe dzięki inicjatywie Ludwika Makowskiego, prezesa Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia”, oraz zaangażowaniu lokalnej społeczności. Fundusze na ten cel gromadzono poprzez dobrowolne składki oraz dochód ze specjalnie zorganizowanego koncertu, natomiast za kunsztowną oprawę sztukatorską odpowiadał Maksymilian Szarłowski. Niestety, pierwotne upamiętnienie przetrwało zaledwie pięć lat i zostało rozebrane w 1928 roku.

Postać twórcy „Halki” powróciła na mapę Torunia dopiero w 1986 roku, kiedy to u zbiegu ulic Bydgoskiej i Chopina, w sąsiedztwie Doliny Marzeń, ustawiono nowy monument zaprojektowany przez rzeźbiarza Rajmunda Gruszczyńskiego. Lokalizacja ta jest symboliczna, gdyż stanowi punkt styku historycznego Starego Miasta z modernistyczną zabudową Bydgoskiego Przedmieścia. Współczesny pomnik ma formę popiersia wykonanego z charakterystycznego czerwonego granitu, które osadzono na wysokim kamiennym cokole. Mimo pozornej surowości, obiekt kryje w sobie liczne detale o głębokiej symbolice. Od strony wschodniej widnieje na nim lutnia z gałązką wawrzynu, a stronę zachodnią zdobi motyw śpiewających ptaków. Szczególnym elementem jest umieszczona z tyłu cokołu brązowa plakieta z wizerunkiem przedwojennego pomnika, która stanowi wymowny łącznik między dawnymi a obecnymi czasy.

W 2017 roku pomnik poddano renowacji, podczas której przywrócono mu brakujące detale, a konkretniej żeliwne rzeźby słowików.