Tablica pamiątkowa Pacyfikacji Strajku Rolników

W ramach obchodów 42. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Toruniu, 13 grudnia 2023 roku o godzinie 16.30 na budynku dawnych Cukrowni Toruńskich przy ulicy Kraszewskiego 40, odsłonięto nową tablicę wykonaną z brązu, która upamiętnia brutalnie spacyfikowany przez ZOMO strajk okupacyjny rolników z NSZZ RI „Solidarność”. Protest rozpoczął się 12 listopada 1981 roku, kiedy to budynek zajęło około 100 rolników reprezentujących wszystkie gminy województwa toruńskiego. Protestujący domagali się konstytucyjnego zagwarantowania chłopskiej własności ziemi, świadczeń emerytalnych, systemu ubezpieczeń dla rolników i ich rodzin, zwrotu ziemi zagarniętej rolnikom indywidualnym, a także demokratycznej ordynacji wyborczej do rad narodowych oraz wprowadzenia nauczania religii w szkołach. Strajkujących aktywnie poparli członkowie „Solidarności” z wielu innych przedsiębiorstw z Torunia, Bydgoszczy, Włocławka, Elbląga i Siedlec. Rolnicy starali się przy tym nie dezorganizować bieżącej pracy Cukrowni, a w celu nagłośnienia swoich postulatów ogłaszali je na ulicy przez głośniki oraz kolportowali ulotki, w których przygotowywaniu pomagali im studenci Uniwersytetu Mikołaja Kopernika prowadzący wówczas własny protest na uczelni. Strajk okupacyjny trwał miesiąc i został dramatycznie przerwany w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku, gdy do budynku wtargnęły oddziały ZOMO, które zatrzymały część protestujących osób oraz zdemolowały zajmowane pomieszczenia.

Warto przypomnieć, że na tym budynku była inna kamienna tablica z inskrypcją: „PAMIĘCI ROLNIKÓW REGIONU TORUŃSKIEGO WALCZĄCYCH O PRAWO WOLNOŚĆ SPRAWIEDLIWOŚĆ STRAJKI 12. XI.1981-13XII.1981 W BUDYNKU CUKROWNI TORUŃSKICH NIEZŁOMNI ROLNICY”. Została ona jednak zastąpiona nową, wyżej opisaną.